البته می دانیم که این تغییرات از صد سال پیش شروع شده اثرات مهمی هم بر جای گذاشته است. اگر این تغییرات نبود مشروطیت پدید نمیآمد. ولی هنوز باید کار کرد. در حوزهی تفکر راهش همین نواندیشی دینی و خرافهزدایی است. مثلا اگر کسی مثل سیدجلالالدین اسدآبادی یا شیح هادی نجمآبادی و یا کسی مثل سید محمد طباطبائی نبود، آن تغییرات بهوجود نمیآمد. لابد شما خواندهاید وقتی میرزا حسن رشدیه آمد و خواست مدرسه به سبک جدید غربی بسازد، رفت تبریز، مدرسهاش را خراب کردند. آمد تهران، مدرسهاش را خراب کردند. میگفتند این کفر است و این از بلاد غرب آمده تکفیرش کردند به حمام و یا حرم امام رضا راهش نمیدادند میگفتند اینجاها را نجس میکند. کسی که به کمکش آمد باز یک عالم دین بود. سید محمد طباطبایی که بعدها رهبر مشروطه شد. او برای اینکه نشان دهد آموزش جدید فرنگی خلاف شرع نیست، خود یک مدرسه درست کرد و نام آن را « مدرسه اسلام » گذاشت و پسرش سید صا… >>>
