این مستندِ دلکشِ «از شیراز تا زنگبار» ساختهِ شبکهِ بی بی سیِ فارسی است که دربارهِ سفرِ دریانوردانِ ایرانی به زنگبار در هزار سالِ پیش، سگونت گزیدن شان در آنجا و آمیختگیِ فرهنگیِ آنها با اهالیِ آفریقا می گوید. اگر بی بی سیِ فارسی معمولا به تولیدِ چنین محصولاتِ فرهنگی ای بپردازد بدونِ تردید ارج و قُرب اش در نزدِ ایرانیان بیشتر می شود. خودِ من همیشه به دریانوردی های ایرانیان در طولِ تاریخ علاقهِ فراوان داشته ام، و یکی از خطوطِ تحقیقاتی ام برای دلم سفرهای ایرانیان به اقصی-نقاطِ جهان و برخوردِ آنها با فرهنگهای متفاوت در خارج از محلِ زندگی شان بوده است. در این راستا طیِ سفری که سالها پیش به هندوستان داشتم دربارهِ عناصرِ فرهنگیِ ایرانی در هند تحقیقِ بسیار کردم، که اگر عمری باقی بود و فراغتی از سیاست حاصل شد روزی شرحِ آن را قلمی خواهم کرد. اما این را بگویم که هر وقت حرف از سفرِ ایرانیان به میان می آید مرا حال و هوای سعدی برمی دارد و خاطراتِ جهانگردی اش در قرنها پیش، که از قضا ممکن است گذارش به زنگبار هم افتاده باشد. به نظرِ حقیر، سعدی کهن-الگوی «مسافرِ ایرانی» است، و آن «روحیهِ سفری» که در ما ایرانیان است یک سرش به آنجا برمی گردد که سعدیِ همیشه-مسافر معلمِ ما بوده است. افسوس که چندی است نه تنها درهای ایران به روی مسافران بسته شده، که سفر از ایران به دیگر نقاطِ جهان نیز کارِ حضرتِ فیل شده. امید است که درهای ایران دیگربار به روی جهانیان گشوده شود و سفر کردن و جهان-وطن-بودن در نزدِ ایرانیان باب شود. تا آن زمان، این ابیاتِ سعدی مدام در گوشم طنین-افکن خواهد ماند که «در اقصای عالم بگشتم بسی/به سر بردم ایام با هر کسی/تمتع به هر گوشه ای یافتم/ز هر خرمنی خوشه ای یافتم/چو پاکانِ شیراز، خاکی-نهاد/ندیدم، که رحمت بر این خاک باد/تولای مردانِ این پاک-بوم/برانگیختم خاطر از شام روم....»